Ordinacija psihijatra
Sa kabinetom za psihoterapiju
Dr. Sandić
Zadnje dodano
12/04/11
Značajnije stručne publikacije: Na pragu "Velike debate", i danas, 2010? Više
Tel.: ++ 387 33 645 112
Depresija
(F 32) Depresivna epzoda
Klinička slika
Dijagnosticiranje
Procjena težine depresivne epizode
Atipična depresija
Klinička slika
Zajedničke odlike svake depresivne epizode su te da pacijenti koji pate od ovog psihičkog poremećaja ispoljavaju sniženo raspoloženje, manjak energije i uopćeno smanjen nivo uobičajenih dnevnih aktivnosti. Umanjena im je i sposobnost za doživljavanje zadovoljstva, kao i mogućnost koncentrisanja na različite svakodnevne sadržaje i zadatke. Ovi pacijenti često se žale i na zamor koji registruju i nakon najblažih vidova napora. Uz već pomenute tegobe često su asocirani poremećaji spavanja, smanjenje apetita i gubitak tjelesne težine, kao i manjak samopoštovanja i samopouzdanja. U blažem obliku ove osobe nerijetko pate i od ideja vlastite bezvrijednosti i/ili krivice. Sniženo raspoloženje je prisutno konstantno u kliničkoj slici. Ono ne oscilira u većoj mjeri i, tipično, nije podložno uticajima iz vanjskog realiteta pacijenta. Kliničku sliku mogu dopunjavati i znaci tjelesnog i/ili psihičkog nemira, rana jutarnja buđenja, kao i umanjenje, odnosno potpuni gubitak seksualne želje.
Dijagnosticiranje depresivne epizode
Prema Međunarodnoj klasifikaciji bolesti (MKB – 10) dijagnoza depresivne epizode postavlja se jedino prilikom ustanovljavanja prve epizode bolesti, dok se sve druge epizode označavaju u okviru drugog nozološkog entiteta, tj. ponovljenih depresivnih epizoda (F 33). Isto tako, potrebno je da se depresivni poremećaj manifestuje tokom najmanje dvije sedmice, i da pacijent do tada nikad nije doživio maničnu ili hipomaničnu epizodu. Fenomenološki dijagnostički kriterij obuhvata dvije grupe simptoma:
a) tipične simptome i
b) druge česte simptome.
a) Tipičnu psihopatološku simptomatologiju depresivne epizode odlikuju:
1. depresivno raspoloženje
2. gubitak interesa i zadovoljstava
3. smanjenje energije i povećano umaranje
b) Drugi psihopatološki simptomi asocirani uz depresivnu epizodu su:
1. poremećen san
2. smanjen apetit
3. umanjenje mogućnosti koncentracije i slabljenje pažnje
4. umanjeno samopoštovanje i samopouzdanje
5. ideje krivice i bezvrjednosti
6. negativan, pesimističan pogled na budućnost
7. ideje o samopovrjeđivanju ili samoubistvu
Procjena težine depresivne epizode
Ovisno o brojnosti psihopatoloških simptoma, kao i njihovoj težini, depresivna epizoda označava se: a) blagom, b) umjerenom ili c) teškom depresivnom epizodom.
a) Blagu depresivnu epizodu odlikuje prisustvo najmanje 4 psihopatološka simptoma, i to najmanje 2 iz grupe tipičnih i 2 iz grupe drugih, uz prisustvo blažeg poremećaja socijalnog funkcionisanja pacijenta.
b) Umjerenu depresivnu epizodu odlikuje prisustvo najmanje 5 psihopatoloških simptoma, i to 2 iz grupe tipičnih i 3 iz grupe drugih, uz umjereno oštećenje socijalnog funkcionisanja.
c) Tešku depresivnu epizodu bez psihotične simptomatologije karakteriše prisustvo najmanje 7 psihopatoloških simptoma, i to 3 tipična i najmanje 4 iz grupe drugih. Ovakvu depresiju prati i izražen psihički i/ili tjelesni nemir, ili pak općeniti energetski pad uz posljedično opadanje svih aktivnosti. Osobe koje pate od ovog tipa depresivnog poremećaja pate i od signifikantnih limitacija, nerijetko i potpunog onemogućenja, u području svakodnevnog socijalnog i radnog funkcionisanja.
d) Tešku depresivnu epizodu s psihotičnim simptomimima odlikuje ispunjenje svih kriterijuma koji odlikuju tešku depresivnu epizodu bez psihotičnih simptoma, uz istovremeno prisustvo psihotičnih simptoma ili pak depresivnog stupora.
e) Druge depresivne epizode su one koje ne odgovaraju opisima gore navedenih depresivnih stanja. U ovu grupu spadaju npr. atipična depresija, pojedinačne epizode „maskirane“ depresije.
Atipična depresija odlikuje se prevashodno anksioznošću, umorom i tjelesnim bolovima koji nemaju organsku podlogu. Prema MKB – 10 postavljanje ove dijagnostiče kategorije treba se izbjegavati ukoliko postoji mogućnost da se na osnovu kliničke slike postavi dijagnoza nekog drugog psihičkog poremećaja. S druge strane, američka klasifikacija (Dijagnostički i statistički priručnik - DSM IV) postavila je kriterijume koji adekvatno mogu poslužiti u dijagnostičkoj procjeni između tipiče i atipične depresivne epizode. Iste je potrebno razgraničiti obzirom na različitost terapijskih preporuka. Kriteriji za postavljanje dijagnoze atipične depresije prema DSM IV su:
Kriterij A: raspoloženje se popravlja kao odgovor na stvarni ili potencijalno pozitivni događaj
Kriterij B: podrazumijeva prisustvo dva ili više od sljedećih obilježja:
a) značajno dobivanje na težini ili povećanje apetita
b) povećana potreba za spavanjem
c) olovna paraliza (osjećanje 'olovne' težine i umora u ekstremitetima)
d) dugotrajan obrazac preosjetljivosti na odbacivanje od strane drugih osoba koji dovodi do značajnog socijalnog ili radnog oštećenja
Manična epizoda
Bipolarni afektivni poremećaj
Depresivna epizoda
Ponavljajući depresivni poremećaj (F33)
Perzistirajući poremećaji raspoloženja (F34)
Klinička slika
Dijagnosticiranje
Procjena težine depresivne epizode
Atipična depresija
Klinička slika
Zajedničke odlike svake depresivne epizode su te da pacijenti koji pate od ovog psihičkog poremećaja ispoljavaju sniženo raspoloženje, manjak energije i uopćeno smanjen nivo uobičajenih dnevnih aktivnosti. Umanjena im je i sposobnost za doživljavanje zadovoljstva, kao i mogućnost koncentrisanja na različite svakodnevne sadržaje i zadatke. Ovi pacijenti često se žale i na zamor koji registruju i nakon najblažih vidova napora. Uz već pomenute tegobe često su asocirani poremećaji spavanja, smanjenje apetita i gubitak tjelesne težine, kao i manjak samopoštovanja i samopouzdanja. U blažem obliku ove osobe nerijetko pate i od ideja vlastite bezvrijednosti i/ili krivice. Sniženo raspoloženje je prisutno konstantno u kliničkoj slici. Ono ne oscilira u većoj mjeri i, tipično, nije podložno uticajima iz vanjskog realiteta pacijenta. Kliničku sliku mogu dopunjavati i znaci tjelesnog i/ili psihičkog nemira, rana jutarnja buđenja, kao i umanjenje, odnosno potpuni gubitak seksualne želje.
Dijagnosticiranje depresivne epizode
Prema Međunarodnoj klasifikaciji bolesti (MKB – 10) dijagnoza depresivne epizode postavlja se jedino prilikom ustanovljavanja prve epizode bolesti, dok se sve druge epizode označavaju u okviru drugog nozološkog entiteta, tj. ponovljenih depresivnih epizoda (F 33). Isto tako, potrebno je da se depresivni poremećaj manifestuje tokom najmanje dvije sedmice, i da pacijent do tada nikad nije doživio maničnu ili hipomaničnu epizodu. Fenomenološki dijagnostički kriterij obuhvata dvije grupe simptoma:
a) tipične simptome i
b) druge česte simptome.
a) Tipičnu psihopatološku simptomatologiju depresivne epizode odlikuju:
1. depresivno raspoloženje
2. gubitak interesa i zadovoljstava
3. smanjenje energije i povećano umaranje
b) Drugi psihopatološki simptomi asocirani uz depresivnu epizodu su:
1. poremećen san
2. smanjen apetit
3. umanjenje mogućnosti koncentracije i slabljenje pažnje
4. umanjeno samopoštovanje i samopouzdanje
5. ideje krivice i bezvrjednosti
6. negativan, pesimističan pogled na budućnost
7. ideje o samopovrjeđivanju ili samoubistvu
Procjena težine depresivne epizode
Ovisno o brojnosti psihopatoloških simptoma, kao i njihovoj težini, depresivna epizoda označava se: a) blagom, b) umjerenom ili c) teškom depresivnom epizodom.
a) Blagu depresivnu epizodu odlikuje prisustvo najmanje 4 psihopatološka simptoma, i to najmanje 2 iz grupe tipičnih i 2 iz grupe drugih, uz prisustvo blažeg poremećaja socijalnog funkcionisanja pacijenta.
b) Umjerenu depresivnu epizodu odlikuje prisustvo najmanje 5 psihopatoloških simptoma, i to 2 iz grupe tipičnih i 3 iz grupe drugih, uz umjereno oštećenje socijalnog funkcionisanja.
c) Tešku depresivnu epizodu bez psihotične simptomatologije karakteriše prisustvo najmanje 7 psihopatoloških simptoma, i to 3 tipična i najmanje 4 iz grupe drugih. Ovakvu depresiju prati i izražen psihički i/ili tjelesni nemir, ili pak općeniti energetski pad uz posljedično opadanje svih aktivnosti. Osobe koje pate od ovog tipa depresivnog poremećaja pate i od signifikantnih limitacija, nerijetko i potpunog onemogućenja, u području svakodnevnog socijalnog i radnog funkcionisanja.
d) Tešku depresivnu epizodu s psihotičnim simptomimima odlikuje ispunjenje svih kriterijuma koji odlikuju tešku depresivnu epizodu bez psihotičnih simptoma, uz istovremeno prisustvo psihotičnih simptoma ili pak depresivnog stupora.
e) Druge depresivne epizode su one koje ne odgovaraju opisima gore navedenih depresivnih stanja. U ovu grupu spadaju npr. atipična depresija, pojedinačne epizode „maskirane“ depresije.
Atipična depresija odlikuje se prevashodno anksioznošću, umorom i tjelesnim bolovima koji nemaju organsku podlogu. Prema MKB – 10 postavljanje ove dijagnostiče kategorije treba se izbjegavati ukoliko postoji mogućnost da se na osnovu kliničke slike postavi dijagnoza nekog drugog psihičkog poremećaja. S druge strane, američka klasifikacija (Dijagnostički i statistički priručnik - DSM IV) postavila je kriterijume koji adekvatno mogu poslužiti u dijagnostičkoj procjeni između tipiče i atipične depresivne epizode. Iste je potrebno razgraničiti obzirom na različitost terapijskih preporuka. Kriteriji za postavljanje dijagnoze atipične depresije prema DSM IV su:
Kriterij A: raspoloženje se popravlja kao odgovor na stvarni ili potencijalno pozitivni događaj
Kriterij B: podrazumijeva prisustvo dva ili više od sljedećih obilježja:
a) značajno dobivanje na težini ili povećanje apetita
b) povećana potreba za spavanjem
c) olovna paraliza (osjećanje 'olovne' težine i umora u ekstremitetima)
d) dugotrajan obrazac preosjetljivosti na odbacivanje od strane drugih osoba koji dovodi do značajnog socijalnog ili radnog oštećenja
Manična epizoda
Bipolarni afektivni poremećaj
Depresivna epizoda
Ponavljajući depresivni poremećaj (F33)
Perzistirajući poremećaji raspoloženja (F34)