Ordinacija psihijatra
Sa kabinetom za psihoterapiju
Dr. Sandić
Zadnje dodano
12/04/11
Značajnije stručne publikacije: Na pragu "Velike debate", i danas, 2010? Više
Tel.: ++ 387 33 645 112
Psihodinamika fobije
Psihodinamika fobije
Fobična se neuroza, poput drugih neurotskih oboljenja, ne ukazuje u svom čistom obliku. Ovo znači da tegobe osoba koje pate od pomenutog poremećaja ne potiču samo iz jednog izvora i ne svode se isključivo na jednu oblast. Uz tegobe manifestno fobično zaposjednutog sadržaja pacijent uvijek ispoljava i druge poteškoće. U kliničkoj praksi vidi se da su uz fobične elemente prevashodno asocirani konverzivni fenomeni ili problematika analnog razvojnog doba u obliku obsesivnih misli, ritualnih radnji, magijskog mišljenja itd. To je i bio odlučujući parametar da je psihoanalitičar Maurice Bouvet u okviru nozološkog entiteta fobične neuroze diferencirao dva: pregenitalnu (faloanalnu) i genitalnu fobiju (histerofobiju). Ova asociranost raznovrsnih sadžaja ukazuje na različitost strukturacije ega ovih pacijenata, a što određuje i diferentniji pristup pacijentima, kao i potrebu da se koristi kraći ili duži psihoterapijski postupak.
Kod oba tipa fobičnog oboljenja pacijenti se masivno koriste mehanizmom ego odbrane koji je još od strane S. Freuda definiran kao potiskivanje. Ovim manevrom oni primarni strah koji agira na nesvjesnom planu, a doživljen je zbog nedozvoljenih nagonskih htijenja upućenih objektu, iz svjesnog stratuma ličnosti nastoje držati udaljenim i pohranjenim u nesvjesnom.
Kod genitalne fobije, tzv. histerofobije, ego datog pacijenta u nedovoljnoj mjeri je snažan, te iz ovog razloga mehanizmom potiskivanja ne može dugo efikasno držati konfliktni sadržaj udaljenim od svjesnog stratuma ličnosti. Stoga se osobe koje pate od ovog vida fobičnog poremećaja služe dodatnim mehanizmima odbrane: projekcijom, kondenzacijom i simbolizacijom. Ovim manevrima oni uspijevaju unutrašnju opasnost doživjeti kao vanjsku. Upravo upotreba ovih mehanizama je razlogom iz kog ova opasnost više ne može biti prepoznata u svom izvornom obliku. Dejstvom procesa kondenzacije i simbolizacije na svjesnom planu ona poprima drugačije značenje. Tipičan predstavnik ovog vida neurotskog poremećaja je panični poremećaj.
Strahovi pregenitalne fobije, tj. faloanalne, potekli su također zbog pozitivno nerazriješenog edipalnog konflikta uz koji su asocirani i permanentno perzistirajući konflikti ranijih perioda razvoja. Uz tegobe koje pacijenti osjećaju zbognesvjesnih neneutraliziranih nagonskih težnji i također nesvjesnih snažnih agresivnih poriva oni su okupirani i strahovima od moguće fragmentacije vlastotog sebstva, kao i arhajske agresije upućene objektu. Tako se u strukturi ovih ličnosti edipalna problematika ukazuje kao tek slabi, u neku ruku i površno organizovani dio. Stoga je razvojna razina ega kod ovih pacijenata, u odnosu na one koji pate od histerofobičnog oblika poremećaja, znatno dublje ukotvljena u ranije razvojne periode. Tako u slučaju faloanalne fobije, čiji glavni predstavnik je agorafobični poremećaj, govorimo o problematici čija geneza seže u znatno ranije infantilne razvojne stadijume.
Fobična se neuroza, poput drugih neurotskih oboljenja, ne ukazuje u svom čistom obliku. Ovo znači da tegobe osoba koje pate od pomenutog poremećaja ne potiču samo iz jednog izvora i ne svode se isključivo na jednu oblast. Uz tegobe manifestno fobično zaposjednutog sadržaja pacijent uvijek ispoljava i druge poteškoće. U kliničkoj praksi vidi se da su uz fobične elemente prevashodno asocirani konverzivni fenomeni ili problematika analnog razvojnog doba u obliku obsesivnih misli, ritualnih radnji, magijskog mišljenja itd. To je i bio odlučujući parametar da je psihoanalitičar Maurice Bouvet u okviru nozološkog entiteta fobične neuroze diferencirao dva: pregenitalnu (faloanalnu) i genitalnu fobiju (histerofobiju). Ova asociranost raznovrsnih sadžaja ukazuje na različitost strukturacije ega ovih pacijenata, a što određuje i diferentniji pristup pacijentima, kao i potrebu da se koristi kraći ili duži psihoterapijski postupak.
Kod oba tipa fobičnog oboljenja pacijenti se masivno koriste mehanizmom ego odbrane koji je još od strane S. Freuda definiran kao potiskivanje. Ovim manevrom oni primarni strah koji agira na nesvjesnom planu, a doživljen je zbog nedozvoljenih nagonskih htijenja upućenih objektu, iz svjesnog stratuma ličnosti nastoje držati udaljenim i pohranjenim u nesvjesnom.
Kod genitalne fobije, tzv. histerofobije, ego datog pacijenta u nedovoljnoj mjeri je snažan, te iz ovog razloga mehanizmom potiskivanja ne može dugo efikasno držati konfliktni sadržaj udaljenim od svjesnog stratuma ličnosti. Stoga se osobe koje pate od ovog vida fobičnog poremećaja služe dodatnim mehanizmima odbrane: projekcijom, kondenzacijom i simbolizacijom. Ovim manevrima oni uspijevaju unutrašnju opasnost doživjeti kao vanjsku. Upravo upotreba ovih mehanizama je razlogom iz kog ova opasnost više ne može biti prepoznata u svom izvornom obliku. Dejstvom procesa kondenzacije i simbolizacije na svjesnom planu ona poprima drugačije značenje. Tipičan predstavnik ovog vida neurotskog poremećaja je panični poremećaj.
Strahovi pregenitalne fobije, tj. faloanalne, potekli su također zbog pozitivno nerazriješenog edipalnog konflikta uz koji su asocirani i permanentno perzistirajući konflikti ranijih perioda razvoja. Uz tegobe koje pacijenti osjećaju zbognesvjesnih neneutraliziranih nagonskih težnji i također nesvjesnih snažnih agresivnih poriva oni su okupirani i strahovima od moguće fragmentacije vlastotog sebstva, kao i arhajske agresije upućene objektu. Tako se u strukturi ovih ličnosti edipalna problematika ukazuje kao tek slabi, u neku ruku i površno organizovani dio. Stoga je razvojna razina ega kod ovih pacijenata, u odnosu na one koji pate od histerofobičnog oblika poremećaja, znatno dublje ukotvljena u ranije razvojne periode. Tako u slučaju faloanalne fobije, čiji glavni predstavnik je agorafobični poremećaj, govorimo o problematici čija geneza seže u znatno ranije infantilne razvojne stadijume.