Ordinacija psihijatra
Sa kabinetom za psihoterapiju
Dr. Sandić
Zadnje dodano
12/04/11
Značajnije stručne publikacije: Na pragu "Velike debate", i danas, 2010? Više
Tel.: ++ 387 33 645 112
Psihodinamski dijagnostički model (PDM)
Savremena psihijatrijska dijagnostika obavlja se u okvirima dva paralelno važeća klasifikacijska sistema. Na području Sjedinjenih američkih država to je ‘Dijagnostički i statistički priručnik mentalnih poremećaja, četvrta revizija’ (DSM IV) (Diagnostic and Statistical Mabual of Mental Disorders – DSM IV). Formulisan je od strane Američke psihijatrijske asocijacije. Drugi sistem postavila je Svjetska zdravstvena organizacija, označivši ga ‘Međunarodnom klasifikacijom bolesti’ (MKB 10. revizija) (International Classification of Disease – ICD 10). Ovaj drugi klasifikacijski sistem u zvaničnoj je jekarskoj praksi i na našem podneblju. No, pri upotrebi pomenutih klasifikacijskih smjernica susrećeno se s stanovitim poteškoćama, te se u psihijatrijskim krugovima već izvjesno vrijeme razmatra realizacija novih revizija.
Paralelno s DSM - IV i MKB – 10 egzistira i, široj javnosti unekoliko manje poznata, klasifikacija zasnovana na psihodinamskom modelu. Naime, 2006. godine međusobna saradnja Američke psihoanalitičke asocijacije, Internacionalne psihoanalitičke asocijacije, Odjeljenja 39 (psihoanaličkog) Američke asocijacije psihologa, Američke akademije psihoanalize, i Nacionalnog komiteta psihoanalize u kliničkom socijalnom radu rezultirala je forumulisanjem ‘Psihodinamskog dijagnostičkog priručnika’ (Psychodynamic Diagnostic Manual – PDM). Pomenuta psihodinamska klasifikacija koristi se pojedinim oznakama koje se upotrebljavaju kako u DSM – IV postavljenom 2001. godine, tako i onima ustanovljenima 1990. godine u MKB – 10. Esencijalna različitost ‘Psihodinamskog dijagnostičkog priručnika’ u odnosu na druga dva pomenuta klasifikacijska sistema jasno se ogleda u sljedećoj napomeni koju nalazimo u istom:
“Uprkos činjenici da se profesionalci koji rade u polju mentalnog zdravlja neminovno susreću s poteškoćama svijeta subjektiviteta, mi zahtijevamo potpuniju deskripciju pacijentovog unutarnjeg života kako bi se podrobnije razumjela njegova, odnosno njena, različitost iskustvenog doživljaja.” (Psychodynamic Diagnostic Manual – PDM, (2006), Task Force)
Tako se dijagnostika u skladu s PDM modelom postavlja u okviru tripartitne skale (P, M i S):
P skala – služi za procjenu strukture ličnosti, te i preciziranje eventualnih poremećaja u okviru iste
M skala - služi za procjenu razine mentalnog funkcionisanja individue
S skala – detaljnije se bavi deskripcijom manifestnih psihopatoloških simptoma, kao i ličnim preokupacijama pacijenta
‘P skala’ služi za egzaktnu procjenu structure, odnosno organizacije date ličnosti. Ovo je posebno značajno kako bi se mogao planirati adekvatan kako medikamentozni, tako i psihoterapijski tretman. Naime, psihodinamsko stanovište zastupa stav da se “akumulacijom dokaza simptomi ili problemi ne mogu razumjeti, procijeniti, ili tretirati u odsustvu razumijevanja mentalnog života individue koja ispoljava date simptome” (Psychodynamic Diagnostic Manual – PDM, (2006) Task Force). Tako se u okviru PDM-a struktura ličnosti procjenjuju u odnosu na to kojoj od sljedeće tri ravni organizacije ista pripada:
a) zdravoj razini
b) neurotskoj razini
c) graničnoj (borderline) organizaciji
U skladu sa strukturom date ličnosti PDM predočava jasne preporuke za odabir adekvatnog psihoterapijskog tretmana. Tako su osobe sa zdravom organizacijom, i one strukturisane po neurotskom tipu, podesne za klasični psihoanalitički rad, kao i psihoanalitičku/psihodinamsku psihoterapiju Za razliku od ovih, tretman osoba granično organizirane ličnosti zahtijeva posebno integriranu strukturu rada i suport, koje obezbjeđuje suportivna psihoterapija u užem smislu.
Psihodinamski dijagnostički priručnik: poremećaji ličnosti (P skala) /skraćeni izvod
Shizoidni poremećaji ličnosti
Paranoidni poremećaji ličnosti
Psihopatski (antisocijalni) poremećaji ličnosti
Narcistički poremećaji ličnosti
Sadistički i sadomazohistički poremećaji ličnosti
Depresivni poremećaj ličnosti
Konverzivna simptomatologija: hipomanični poremećaj ličnosti
Somatizacijski poremećaji ličnosti
Ovisni poremećaji ličnosti
Pasivno agresivne varijante
Konverzivne manifestacije: protuovisni poremećaj ličnosti
Fobični (izbjegavajući) poremećaji ličnosti
Anksiozni poremećaji ličnosti
Obsesivno – kompulzivni poremećaji ličnosti
Histerični (histrionični) poremećaji ličnosti
Disocijativni poremećaji ličnosti
(disocijativni poremećaj identiteta/poremećaj višestruke ličnosti)
Miješani/drugi
Psihodinamski dijagnostički priručnik: procjena mentalnog funkcionisanja (M skala) /skraćeni izvod
Optimalni mentalni kapaciteti u odnosu na starost i razvojnu fazu s očekivanim nivoom fleksibilnosti i intaktnosti
Odgovarajući mentalni kapaciteti u odnosu na starost i razvojnu fazu s očekivanim nivoom fleksibilnosti i intaktnosti u odnosu na fazu razvoja
Odgovarajući mentalni kapaciteti u odnosu na starost i razvojnu fazu s konfliktima ili prolaznim razvojnim izazovima u odnosu na fazu razvoja
Blaga ograničenja i nefleksibilnost
Umjerena ograničenja i alteracije u mentalnom funkcionisanju
Izrazita ograničenja i alteracije u mentalnom funkcionisanju
Defekti u integraciji i organizaciji ili diferencijaciji self reprezentacija i objekt reprezentacija
Izraziti defekti u području bazičnih mentalnih funkcija
S skala zapravo podrobnije definiše određene psihopatološke simptomatske obrasce. Isti se odnose prevashodno na poremećaje u sljedećim domenima ljudskog funkcionisanja: poremećaje prilagodbe, anksiozne poremećaje, disocijaciju, poremećaje raspoloženja, prehrane, sna, spolnog identiteta, kontrole impusla, kao i zloupotrebe psiohoaktivnih supstanci i adikciju, psihotične poremećaje, te somatoformni poremećaj.
„Simptomatski obrasci ne predstavljaju poremećaj sam po sebi, već ispoljavanje načina na koje se svaki pacijent ponaosob hvata u koštac s vlastitim iskustvom“ (Psychodynamic Diagnostic Manual – PDM, (2006) Task Force).
Tako se, razmatrano s psihodinamskog stanovišta, ukazuje esencijalnim razumjeti strukturu ličnosti pacijenta, kao i ukupnu razinu funkcionalnosti, kako bi se egzaktno definirali psihopatološki simptomi koje dati subjekt ispoljava. Tek na osnovu ovako stečenog uvida moguće je načiniti adekvatan izbor određenog terapeutskog postupka.
Paralelno s DSM - IV i MKB – 10 egzistira i, široj javnosti unekoliko manje poznata, klasifikacija zasnovana na psihodinamskom modelu. Naime, 2006. godine međusobna saradnja Američke psihoanalitičke asocijacije, Internacionalne psihoanalitičke asocijacije, Odjeljenja 39 (psihoanaličkog) Američke asocijacije psihologa, Američke akademije psihoanalize, i Nacionalnog komiteta psihoanalize u kliničkom socijalnom radu rezultirala je forumulisanjem ‘Psihodinamskog dijagnostičkog priručnika’ (Psychodynamic Diagnostic Manual – PDM). Pomenuta psihodinamska klasifikacija koristi se pojedinim oznakama koje se upotrebljavaju kako u DSM – IV postavljenom 2001. godine, tako i onima ustanovljenima 1990. godine u MKB – 10. Esencijalna različitost ‘Psihodinamskog dijagnostičkog priručnika’ u odnosu na druga dva pomenuta klasifikacijska sistema jasno se ogleda u sljedećoj napomeni koju nalazimo u istom:
“Uprkos činjenici da se profesionalci koji rade u polju mentalnog zdravlja neminovno susreću s poteškoćama svijeta subjektiviteta, mi zahtijevamo potpuniju deskripciju pacijentovog unutarnjeg života kako bi se podrobnije razumjela njegova, odnosno njena, različitost iskustvenog doživljaja.” (Psychodynamic Diagnostic Manual – PDM, (2006), Task Force)
Tako se dijagnostika u skladu s PDM modelom postavlja u okviru tripartitne skale (P, M i S):
P skala – služi za procjenu strukture ličnosti, te i preciziranje eventualnih poremećaja u okviru iste
M skala - služi za procjenu razine mentalnog funkcionisanja individue
S skala – detaljnije se bavi deskripcijom manifestnih psihopatoloških simptoma, kao i ličnim preokupacijama pacijenta
‘P skala’ služi za egzaktnu procjenu structure, odnosno organizacije date ličnosti. Ovo je posebno značajno kako bi se mogao planirati adekvatan kako medikamentozni, tako i psihoterapijski tretman. Naime, psihodinamsko stanovište zastupa stav da se “akumulacijom dokaza simptomi ili problemi ne mogu razumjeti, procijeniti, ili tretirati u odsustvu razumijevanja mentalnog života individue koja ispoljava date simptome” (Psychodynamic Diagnostic Manual – PDM, (2006) Task Force). Tako se u okviru PDM-a struktura ličnosti procjenjuju u odnosu na to kojoj od sljedeće tri ravni organizacije ista pripada:
a) zdravoj razini
b) neurotskoj razini
c) graničnoj (borderline) organizaciji
U skladu sa strukturom date ličnosti PDM predočava jasne preporuke za odabir adekvatnog psihoterapijskog tretmana. Tako su osobe sa zdravom organizacijom, i one strukturisane po neurotskom tipu, podesne za klasični psihoanalitički rad, kao i psihoanalitičku/psihodinamsku psihoterapiju Za razliku od ovih, tretman osoba granično organizirane ličnosti zahtijeva posebno integriranu strukturu rada i suport, koje obezbjeđuje suportivna psihoterapija u užem smislu.
Psihodinamski dijagnostički priručnik: poremećaji ličnosti (P skala) /skraćeni izvod
Shizoidni poremećaji ličnosti
Paranoidni poremećaji ličnosti
Psihopatski (antisocijalni) poremećaji ličnosti
Narcistički poremećaji ličnosti
Sadistički i sadomazohistički poremećaji ličnosti
Depresivni poremećaj ličnosti
Konverzivna simptomatologija: hipomanični poremećaj ličnosti
Somatizacijski poremećaji ličnosti
Ovisni poremećaji ličnosti
Pasivno agresivne varijante
Konverzivne manifestacije: protuovisni poremećaj ličnosti
Fobični (izbjegavajući) poremećaji ličnosti
Anksiozni poremećaji ličnosti
Obsesivno – kompulzivni poremećaji ličnosti
Histerični (histrionični) poremećaji ličnosti
Disocijativni poremećaji ličnosti
(disocijativni poremećaj identiteta/poremećaj višestruke ličnosti)
Miješani/drugi
Psihodinamski dijagnostički priručnik: procjena mentalnog funkcionisanja (M skala) /skraćeni izvod
Optimalni mentalni kapaciteti u odnosu na starost i razvojnu fazu s očekivanim nivoom fleksibilnosti i intaktnosti
Odgovarajući mentalni kapaciteti u odnosu na starost i razvojnu fazu s očekivanim nivoom fleksibilnosti i intaktnosti u odnosu na fazu razvoja
Odgovarajući mentalni kapaciteti u odnosu na starost i razvojnu fazu s konfliktima ili prolaznim razvojnim izazovima u odnosu na fazu razvoja
Blaga ograničenja i nefleksibilnost
Umjerena ograničenja i alteracije u mentalnom funkcionisanju
Izrazita ograničenja i alteracije u mentalnom funkcionisanju
Defekti u integraciji i organizaciji ili diferencijaciji self reprezentacija i objekt reprezentacija
Izraziti defekti u području bazičnih mentalnih funkcija
S skala zapravo podrobnije definiše određene psihopatološke simptomatske obrasce. Isti se odnose prevashodno na poremećaje u sljedećim domenima ljudskog funkcionisanja: poremećaje prilagodbe, anksiozne poremećaje, disocijaciju, poremećaje raspoloženja, prehrane, sna, spolnog identiteta, kontrole impusla, kao i zloupotrebe psiohoaktivnih supstanci i adikciju, psihotične poremećaje, te somatoformni poremećaj.
„Simptomatski obrasci ne predstavljaju poremećaj sam po sebi, već ispoljavanje načina na koje se svaki pacijent ponaosob hvata u koštac s vlastitim iskustvom“ (Psychodynamic Diagnostic Manual – PDM, (2006) Task Force).
Tako se, razmatrano s psihodinamskog stanovišta, ukazuje esencijalnim razumjeti strukturu ličnosti pacijenta, kao i ukupnu razinu funkcionalnosti, kako bi se egzaktno definirali psihopatološki simptomi koje dati subjekt ispoljava. Tek na osnovu ovako stečenog uvida moguće je načiniti adekvatan izbor određenog terapeutskog postupka.