Ordinacija psihijatra
Sa kabinetom za psihoterapiju
Dr. Sandić
Zadnje dodano
12/04/11
Značajnije stručne publikacije: Na pragu "Velike debate", i danas, 2010? Više
Tel.: ++ 387 33 645 112
Anksioznost (Tjeskoba)
Savremene hipoteze o nastanku anksioznih poremećaja
U savremenoj psihijatrijskoj literaturi navode se tri vodeće hipoteze o etiologiji paničnih stanja: biohemijska, hiperventilaciona i kognitivna hipoteza.
Biohemijska hipoteza
Biohemijska hipoteza zastupa endogeni nastanak anksioznosti. Ovo bi značilo da pojedine osobe, usljed biohemijskih abnormalnosti u moždanom tkivu i/ili likvoru, bivaju podložne anksioznosi kao endogeno uslovljenom stanju. U prilog ovoj hipotezi govori činjenica da postoje određene hemijske supstance, npr. johinbin (vrsta alkaloida s indolovim prstenom), koje mogu dovesti do stanja velike psihološke napetosti, te i do pojave paničnih ataka. Druga potpora ovoj hipotezi je činjenica da se generalizirana anksioznost, kao i panični ataci, značajno ublažavaju medikamentima iz grupe antidepresiva koji možda djeluju i na eventualnu biohemijsku nenormalnost. Isto tako, utvrđeno je da su panični napadi učestaliji kod krvnih srodnika bolesnika s paničnim atacima, što ukazuje na postojanje izvjesne genetske predispozicije. No, o validnosti hipoteze o endogenoj tjeskobi još uvijek nema dovoljno dokaza.
Hiperventilaciona hipoteza
Hiperventilaciona hipoteza drži da pretjerana hiperventilacija dovodi do paničnih napada. No, ovo se može smatrati tačnim samo kod jednog broja bolesnika jer se kod mnogih osoba oboljelih od paničnog poremećaja hiperventilacija ne javlja.
Kognitivna hipoteza
Esencijalna za ovu hipotezu je ideja kognitivne mape čiji je tvorac E.C.Tolman. Ona podrazumijeva hipotetizovano predstavljanje odnosa sredstvo – cilj koje se, pak, sastoji od grupe jednog ili više vjerovanja i očekivanja. Tako se kognitivna mapa upotrebljava, uopšteno, za skoro svako ponašanje u rješavanju međuljudskih odnosa i konsekutivnih problema.
U kratkim crtama prikazan model geneze tjeskobe prema kognitivnoj teoriji obuhvata tri faze: kognitivnu, fiziološku i afektivnu. U početnoj, kognitivnoj fazi, osoba misli da će joj se nešto strašno dogoditi. Dakle, dolazi do pogrešnog, inhibovanog zaključivanja (zaključivanje je bitan sastavni dio kognitivnog procesa učenja). Potom slijedi fiziološka faza u kojoj je vegetativni nervni sistem pojačano aktiviran, te dolazi do ispoljavanja simptomatologije poput lupanja srca, vrtoglavica, klecanja koljena, znojenja, izrazito neugodnih abdominalnih senzacija i sl. Zatim slijedi afektivna faza u kojoj dominiraju strah, rastrojstvo i konfuzija. Na osnovu ovih manifestacija koje doživljava u toku paničnog ataka, bolesnik zaključuje da je opet u opasnosti, da će umrijeti ili poluditi. Ovo vodi ka tome da se proces opet odvija iz početka, te tako osoba ulazi u začarani krug.
Normalna anksioznost
Patološka neurotska anksioznost
Hipoteze o nastanku anksioznih poremećaja
Psihološke hipoteze